PRVI REFERAT UČENIKA : ORIJENTIRING

February 9, 2009 at 17:12 2 comments

atleta1

Napisao:  Igor Drobac    I-2

Orijentiring je sport gde takmičar(ka) treba uz pomoć karte i kompasa da za najkraće moguće vreme pronadje na terenu odredjeni broj kontrolnih tačaka (kontrola) i to onim redosledom kako je nacrtano na karti.


Dakle, za razliku od atletskog krosa gde se trčanje u prirodi izvodi na obeleženoj stazi odredjene dužine, u orijentiringu 450px-orj_moa1se takmičari  kreću po nepoznatom terenu (stazi), a da bi to mogli, koriste se pomoćnim rekvizitima: specijalnom kartom tog terena i kompasom. Iz toga proistice i osnovni zadatak u orijentiringu.Takmičari se dakle, uz pomoc karte i kompasa, kreću nepoznatim terenom, a njihova zadata staza i kontrolne tačke koje na terenu treba da pronadju, ucrtane su na karti. U svakom trenutku takmičar(ka) moraju znati gde se nalaze,i naravno na osnovu svog znanja i iskustva u citanju karte, da donose odluku o tome kojim pravcem ce se kretati kako bi najbrže obišli celu stazu i pronašli sve kontrolne tačke. Znate kako kaže narodna poslovica: ” Preko preče – naokolo bliže”. E upravo tako je često i u orijentiringu. Nekada je brže ako se brdo obidje, nego da se ide preko njega. Takve i mnogo komplikovanije odluke svakog trenutka donose takmičari u orijentiringu. U tome je čar ovog sporta.Takodje, može se reci da je orijentiring pravi sport za sve. Može se upražnjavati rekreativno i takmičarski. Takmičarske kategorije su od 10 godina pa sve do 65 i više. To je i porodičan sport jer se njime mogu istovremeno baviti sve generacije.I još nešto, jako važno! Orijentiring nije skup sport. Od opreme Vam je potreban kompas i oprema za trčanje u prirodi.

Cilj orijentiringa je pronalaženje kontrolnih mesta na kojima su postavljene tzv. prizme. U pitanju su metalni stalci visine oko 1 m oko kojih je platnena trostrana prizma u standardnim orijentiring bojama. Na vrhu stalka se nalazi perforator kojim takmičar na predviđenom mestu overava (perforira) svoj takmičarski karton. Poslednjih godina se u orijentiringu, kako u svetu tako i kod nas na većim takmičenjima, prešlo na elektrosnko overavanje kontrola. U slučaju da se na trci koristi taj (elektronski) sistem merenja, na vrhu stalka se nalazi stanica u koju takmičar overava svoj čip. Na svakoj prizmi (njenom stalku ili platnenoj prizmi) se nalazi njen broj koji takmičaru potvrđuje da je našao pravu kontrolu.502px-orienteering_symbolsvg

Takmičar se u trku uvodi kroz nekoliko kontrolnih prostora tzv. boksova u kojima se proverava njegovo startno vreme i overava njegov polazak sa cilja. Ranije se to radilo perforiranjem kontrolnih kartona, a danas se to čini elektronskim overavanjem takmičarskog  čipa u stanicama. Nakon starta takmičar po sopstvenom izboru bira najbolju putanju ka prvoj kontroli i upućuje se ka njoj. Po dolasku do kontrole, takmičar na osnovu poređenja broja na njoj i njemu zadatog broja na karti (u opisima kontrola) i u koliko se poklapaju overava kontrolu i nastavlja ka sledećoj. Ukoliko se brojevi ne poklapaju takmičar pristupa utvrđivanju svoje tačne lokacije odnosno lokaciji zadate kontrole tj. njenom pronalaženju. Tokom trke takmičari se suočavaju sa svakakvim preprekama na terenu (potoci, reke, rupe, kameni odseci, bodljikave ograde, gusto  siprazje, …) koje moraju na ovaj ili onaj način preći ili zaobići da bi završili trku i sve to u što kraćem vremenu. Dodatnu otežavajuću komponentu čine vremenske prilike tj. neprilike jer se orijentiring odvija u svim vremenskim uslovima (kisa, sneg, magla, …). Pošto je cilj da se sve kontrole obiđu u što kraćem roku takmičari često prave greške u kretanju usled brzine što dovodi do gubljenja takmičara (nemogućnost određivanja tačne pozicije na karti). Izgubljenost može da bude kratkotrajna, ali može biti i potpuna izgubljenost kada takmičar duže vreme ne može da utvrdi svoju poziciju na karti i počinje da tumara ne bi li uspeo da na osnovu nečega na terenu(put, karakteristična raskrsnica, proplanak, usamljeni veliki kamen, …) utvrdi svoju lokaciju. Kada nakon savladavanja svih prepreka, koje je pred njega postavila priroda i organizator koncepcijom staze, takmičar stigne do cilja čeka ga zasluženi odmor i neizostavno komentarisanje loših varijanti ili loše postavljenih kontrola (da i to se dešava) sa ostalim takmičarima.

Postoji nekoliko tipova orijentiring trka u zavisnosti od njihove dužine odnosno vremena koje je predviđeno za njihov prolazak
1. Sprint trka – predstavlja najkraći i najbrži vid orijentiringa u kojoj je vreme pobednika između 10 i 20 minuta.

2. Kratka trka (kratka distanca) – u kojoj je vreme pobednika između 30 i 50 minuta.

3. Klasična trka (klasična distanca) – u kojoj je predviđeno vreme pobednika između 80 i 100 minuta.

4. Park trka – je tip orijentiring trka koje se odvijaju u urbanim sredinama, najčešće parkovima (otuda i ime) zbog manjka saobraćaja i najčešće je dužina sprint trka.
Vrste orijentiring takmicenja:
1. Pojedinacno – Najrasprostranjeniji vid orijentiring takmičenja u kojoj se pojedinci međusobno bore unutar jedne od mnogih kategorija prema svojim godinama i mogućnostima.
2. Stafetno – Štafetne ekipe čine tri člana koji prelaze tri različite staze. Staze se ne prelaze istim redom. Različite ekipe prelaze različite staze, a pobednik je onaj čiji treći član prvi prođe kroz cilj.

com_1sjetZa orijentiring se izradjuju posebne karte po medjunarodnim standardima (ISOM) koje propisuje IOF (medjunarodna orijentiring federacija). Postoje posebno obučeni stručnjaci koji su obučeni da vrše izradu ovakvih karata. U Srbiji ih danas ima preko stotinu. U Beogradu i okolini ima preko 30 karata (Kalemegdan Ada Ciganlija, Košutnjak, Topčiderski park, Hajd Park, Tašmajdan, Lipovicka šuma, Avala, Jajinci, Babe-Zlatara), itd. Osim toga, ovakve karte izradjene su i na terenima  na Fruškoj Gori, Zlatiboru, Tari, Kopaoniku, Divčibarama, u okolini Smed.Palanke, Smedereva, Paraćina, Kruševca… Ovakve karte mogu se izraditi u gradu (razne zelene površine kao što su na primer parkovi), zatim na rubovima gradskih naselja, na planinama itd. Ove specijalne karte izradjuju se nekoliko meseci pre nego što ce se održati takmičenje. Veoma su precizne jer su krupnog razmera (1:5000, 1:10000 ili 1:15000) i na njima je predstavljeno sve, čak i takvi detalji koji su veličine od npr. samo jednog metra. One moraju biti veoma precizne kako bi obezbedjivale fer uslove za sve takmičare. Takodje simboli kojima se predstavlja teren standardizovani su i isti u celom svetu (ISOM) tako da takmičari nemaju razlike kada se takmiče u Japanu, dalekoj Australiji ili Evropi. Postoje samo razlicite vrste terena, što orijentiring sportu daje posebnu draž. Svaka trka je ” priča za sebe “. Kada imamo kartu, potrebno je organizovati takmičenje. To obično rade orijentiring klubovi. Oni medju svojim članstvom imaju stručnjake koji su obučeni da postavljaju staze za takmičare. Oni se zovu planeri ili postavljači staza. Njihov osnovni zadatak je da postave staze u skladu sa Pravilnikom za takmičenja. Njime je detaljno atletapropisano koje su kategorije, kolike su dužine staza, koliko vremena treba pobedniku da predje stazu i druga osnovna načela. Ipak, može se reci da je jedan od najvažnijih zadataka koji se stavlja pred postavljaca staze, da on stazu i kontrolne tačke tako postavi da uvek ima više načina (puteva, pravaca) kako bi se došlo od kontrolne tačke do sledeće. Ako još pri tome, dilema koji je od tih puteva, pravaca najbrži bude veća, to je bolje postavljena staza. Kada postavljači staze završe svoj deo posla, onda na scenu stupaju kontrolori. Njihov zadatak je da provere da li su postavljači staza izvršili svoj zadatak u skladu sa Pravilnikom. Oni svoj posao rade znatno pre takmičenja (15-30 dana ranije). Kada je sve to gotovo, takmičenje se može organizovati. Svaki takmičar ima svoj kompas koji mu služi da se orijentiše uz pomoc karte.

Video snimci :

Entry filed under: REFERATI- RADOVI UČENIKA. Tags: .

Ručni tegovi-bučice Uskoro počinje takmičenje u pikadu

2 Comments Add your own

  • 1. prof.Ivan Kovačević  |  February 9, 2009 at 17:16

    Čestitam Igore na ovom sjajnom referatu. Odličan 5🙂

  • 2. Drobac  |  February 9, 2009 at 20:12

    Yeaaaaaa
    HaHaHa
    Hvala…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Recent Posts

wordpress counter

%d bloggers like this: